რატომ ეწინააღმდეგებიან ამერიკული გიგანტები აქციების ტოკენიზებულ ვაჭრობას

უოლ-სტრიტის მცდელობას, აქციებით ვაჭრობა ბლოკჩეინზეც გადაიტანოს, თავად აქციების გამომშვები კომპანიების წინააღმდეგობა შეხვდა. Decrypt-ის 2026 წლის 19 ოქტომბრის სტატიის თანახმად, ცხრა ემიტენტი არ ეთანხმება მათი აქციების შეთავაზებას OKXICE TSV-ზე — კრიპტობირჟა OKX-ისა და ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟის მფლობელი Intercontinental Exchange-ის (ICE) დაგეგმილ ტოკენიზებულ სავაჭრო პლატფორმაზე. ეს პოზიცია ასახულია პლატფორმის 15 ოქტომბრის საჯარო შეტყობინებაში. შემთხვევა აჩვენებს, რომ აქციების ბლოკჩეინზე გადატანის საკითხში სავაჭრო ინფრასტრუქტურის შემქმნელებისა და ემიტენტების ინტერესები ყოველთვის არ ემთხვევა.

წინააღმდეგობის გამომხატველ კომპანიებს შორის არიან Verizon, Broadcom და UnitedHealth Group. ჩამონათვალში ასევე შედიან Cerebras Systems, AppLovin, Applied Digital, Rocket Lab, CoreWeave და Applied Optoelectronics. საჯარო შეტყობინება არ განმარტავს, კონკრეტულად რა მიზეზით ეწინააღმდეგება თითოეული მათგანი პლატფორმაზე საკუთარი აქციების შეთავაზებას. გაურკვეველია ისიც, საკმარისი იქნება თუ არა მათი უარი იმისთვის, რომ შესაბამისი ფასიანი ქაღალდები სავაჭრო სივრცეში საერთოდ არ გამოჩნდეს. შესაბამისად, ამ ცხრა კომპანიის პოზიციის ერთ კონკრეტულ მიზეზთან დაკავშირება ჯერჯერობით შეუძლებელია.

ცალკე პოზიცია აქვს Nasdaq-საც, რომელიც აღნიშნულ ცხრა ემიტენტს შორის არ არის. ბირჟის ოპერატორმა განაცხადა, რომ საკუთარ აქციებს SEC-ის ახალი ჩარჩოდან გამორიცხავს. მისმა წარმომადგენელმა The Wall Street Journal-ს განუმარტა, რომ Nasdaq-ს არ სურს საკუთარი აქციებით ვაჭრობა სივრცეში, რომელიც საუკეთესო ფასებს რეალურ დროში არ აჩვენებს და გარიგებებს საერთო კონსოლიდირებულ საინფორმაციო სისტემაში არ ასახავს. ეს განსაკუთრებით საყურადღებოა, რადგან Nasdaq-მა იმავე წლის დასაწყისში SEC-ისგან საკუთარი ტოკენიზებული ფასიანი ქაღალდების საპილოტე პროგრამის ნებართვა მიიღო.

OKXICE ახალი „ინოვაციური გამონაკლისის“ პირველი მნიშვნელოვანი გამოცდაა. აშშ-ის ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიამ, SEC-მა, ეს მექანიზმი სექტემბერში წარადგინა, მას შემდეგ, რაც Clarity Act-ის განხილვა სენატში შეფერხდა. გამონაკლისი შესაბამისი პირობების დამაკმაყოფილებელ პლატფორმებს საშუალებას აძლევს, ამერიკული აქციების ტოკენიზებული ვერსიებით ბირჟად რეგისტრაციის გარეშე ივაჭრონ. ამდენად, დაგეგმილი პლატფორმის საქმიანობა განსხვავდება ტრადიციული, რეგისტრირებული საფონდო ბირჟის რეჟიმისგან.

ტექნიკური გეგმით, OKXICE დღე-ღამის განმავლობაში, კვირაში შვიდი დღე იმუშავებს. ვაჭრობა OKX-ის XLayer ბლოკჩეინზე, Uniswap v4-ის ლიკვიდობის პულებით განხორციელდება, ანგარიშსწორებისთვის კი ისეთი სტეიბლკოინები იქნება გამოყენებული, როგორებიცაა USDC და USDT. OKX-მა და ICE-მა ტოკენიზებული ფასიანი ქაღალდების მიმართულებით თანამშრომლობა წლის დასაწყისში დაიწყეს, უწყვეტი ვაჭრობის პლატფორმა კი ოქტომბერში დააანონსეს. პროექტი აქციებით ვაჭრობისა და კრიპტოინფრასტრუქტურის დაკავშირებას ისახავს მიზნად.

ტოკენებს თავად ემიტენტი კომპანიები არ გამოუშვებენ: ამას მესამე მხარე, ე.წ. ტოკენიზატორი გააკეთებს. შეტყობინების მიხედვით, ის რეალურ აქციებს რეგისტრირებული ბროკერ-დილერის მეშვეობით, ტოკენებთან ერთ-ერთზე თანაფარდობით შეინახავს. ტოკენების მფლობელებმა ჩვეულებრივი აქციონერების მსგავსი დივიდენდები და ხმის მიცემის უფლებები უნდა მიიღონ. ამ მოდელში, შესაბამისად, ერთმანეთისგან გამიჯნულია კომპანია, რომლის აქციაც საფუძვლად უდევს ტოკენს, და ორგანიზაცია, რომელიც მის ბლოკჩეინურ ვერსიას ქმნის.

ამასთან, შეტყობინება მნიშვნელოვან შეზღუდვებსაც ასახელებს: OKXICE SEC-ში რეგისტრირებული არ არის და მასზე არ ვრცელდება Regulation NMS-ის წესები, რომლებიც ინვესტორებისთვის საუკეთესო გამოქვეყნებული ფასების უზრუნველყოფას ემსახურება. პლატფორმას არც ყველა მონაწილისთვის სამართლიანი წვდომის უზრუნველყოფის ვალდებულება აქვს. ვაჭრობის მოცულობა თითოეული აქციის ჩვეულებრივი ბრუნვის მცირე ნაწილით შეიზღუდება, ადმინისტრატორებს კი სმარტკონტრაქტების წინასწარი შეტყობინების გარეშე განახლება შეეძლებათ. სწორედ ეს პირობებია მნიშვნელოვანი ახალი მოდელის შეფასებისას, თუმცა ცხრა ემიტენტის წინააღმდეგობის კონკრეტული მოტივები კვლავ უცნობია.