ჩარლზ ჰოსკინსონი Cardano-სთვის ახალ პროგრამირების ენას ქმნის
Cardano-ს დამფუძნებელი ახალ ენაზე Input Output Global-ის ინჟინერ ლუკას როზასთან ერთად მუშაობს. პროექტის მიზანია მომხმარებლის ტრანზაქციის მოთხოვნისა და მისი შესრულების კრიპტოგრაფიული მტკიცებულების გაერთიანება, თუმცა გამოშვების თარიღი ჯერ უცნობია.
Cardano-ს დამფუძნებელი ჩარლზ ჰოსკინსონი ქსელისთვის ახალი პროგრამირების ენის შექმნაში პირადად მონაწილეობს. CoinDesk-ის 2026 წლის 19 ოქტომბრის ცნობით, მან პროექტის შესახებ კვირას სოციალურ ქსელ X-ზე დაწერა. ჰოსკინსონის განცხადებით, ეს იქნება პირველი ენა, რომელიც გააერთიანებს მომხმარებლის სურვილს — რა უნდა გააკეთოს ტრანზაქციამ — და კრიპტოგრაფიულ მტკიცებულებას, რომ შესრულებისას შესაბამისი წესები დაცული იყო. ჯერჯერობით ეს აღწერს პროექტის ჩანაფიქრს და არა დეველოპერებისთვის უკვე ხელმისაწვდომ პროდუქტს.
ჰოსკინსონი ენაზე Input Output Global-ის პროგრამული უზრუნველყოფის ინჟინერ ლუკას როზასთან ერთად მუშაობს. როზა Aiken-ის, Cardano-ს სმარტკონტრაქტების ერთ-ერთი ძირითადი ენის, თანაშემქმნელია. ჰოსკინსონის უშუალო მონაწილეობა საყურადღებოა იმ ფონზე, რომ ის ინჟინრებით დაკომპლექტებულ კომპანიას ხელმძღვანელობს და Cardano უკვე დიდი ქსელია. ამ შემთხვევაში დამფუძნებელი თავადაც მუშაობს ინსტრუმენტზე, რომელიც მომავალში ქსელის აპლიკაციების შესაქმნელად შეიძლება გამოიყენონ.
ახალი ენის საფუძველი სამი კომპონენტის გაერთიანება უნდა გახდეს: ტრანზაქციის განზრახვები, ანუ intents, კრიპტოგრაფიული მტკიცებულების მატარებელი მონაცემები და Groth16-ის მტკიცებულებები. პირველი კომპონენტი მომხმარებელს საშუალებას აძლევს განსაზღვროს სასურველი შედეგი ისე, რომ მის მისაღწევად საჭირო ყველა ნაბიჯის მითითება არ მოუწიოს. მაგალითად, ტრეიდერს შეეძლება მოითხოვოს ერთი ტოკენის მეორეზე გაცვლა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საბოლოო ფასი წინასწარ დადგენილ პირობებს დააკმაყოფილებს. შესრულების კონკრეტული გზის შერჩევა კი აპლიკაციას დარჩება.
მეორე კომპონენტი, მტკიცებულების მატარებელი მონაცემები, ინფორმაციას კრიპტოგრაფიულ დასტურს ურთავს და აჩვენებს, რომ ის განსაზღვრულ წესებს შეესაბამება. ამის წყალობით, სხვა აპლიკაციას შეეძლება მიღებული მტკიცებულების შემოწმება ისე, რომ მის უკან არსებული ყველა გამოთვლა თავიდან არ შეასრულოს. აქ აქცენტი მხოლოდ ინფორმაციის გადაცემაზე არ კეთდება: მიმღებ სერვისს გადაეცემა მისი შესაბამისობის შემოწმების საშუალებაც, რაც სხვადასხვა აპლიკაციას შორის დადასტურებული მონაცემების გაცვლისთვის მნიშვნელოვანია.
მესამე კომპონენტი Groth16 ფართოდ გამოყენებული მტკიცებულების სისტემაა. ის ქმნის მცირე ზომის მტკიცებულებებს, რომელთა შემოწმებაც კომპიუტერებს სწრაფად შეუძლიათ. ასეთი მტკიცებულებით შესაძლებელია დადასტურდეს, რომ კონკრეტული პირობა შესრულდა, ისე, რომ ამისთვის გამოყენებული კონფიდენციალური მონაცემები არ გამჟღავნდეს. ამ სამი მიდგომის ერთობლიობამ დეველოპერებს შეიძლება მისცეს შესაძლებლობა, შექმნან აპლიკაციები სავაჭრო ოპერაციების კოორდინაციისთვის, რთული პირობების შესამოწმებლად და სერვისებს შორის გადამოწმებული ინფორმაციის გადასაცემად. საბოლოოდ Cardano-ს მცირე მტკიცებულების შემოწმება მოუწევდა.
Cardano-ს ეკოსისტემაში სმარტკონტრაქტების დასაწერად ინსტრუმენტები უკვე არსებობს. დეველოპერები იყენებენ Haskell-ზე დაფუძნებულ Plutus-სა და Aiken-ს. ამასთან, Input Output Global-ის მიერ შექმნილ, კონფიდენციალურობაზე ორიენტირებულ ბლოკჩეინ Midnight-ს საკუთარი პროგრამირების ენა — Compact — აქვს. ის განკუთვნილია აპლიკაციებისთვის, რომლებიც კონფიდენციალურ მონაცემებს ამუშავებენ. ახალი ინიციატივა ამ არსებული ტექნოლოგიური გარემოს ფონზე ვითარდება, თუმცა ჰოსკინსონის განცხადებაში არ არის დაკონკრეტებული, როგორ დაუკავშირდება ახალი ენა უკვე გამოყენებულ ინსტრუმენტებს.
პროექტის შესახებ მნიშვნელოვანი დეტალები ჯერ უცნობია: ჰოსკინსონს არ დაუსახელებია ენის სახელწოდება, არ გამოუქვეყნებია საჯარო კოდი ან ტექნიკური სპეციფიკაციები და არც ის უთქვამს, როდის შეძლებენ დეველოპერები მის გამოყენებას. შესაბამისად, განცხადება ამ ეტაპზე ახალი ტექნიკური მიმართულების აღწერაა და არა დასრულებული ინსტრუმენტის წარდგენა. მისი პრაქტიკული შესაძლებლობებისა და დანერგვის ვადების შესაფასებლად დამატებითი ინფორმაცია იქნება საჭირო.