Anthropic საზოგადოებისთვის 5%-ს გამოყოფს, მასკი ბავშვებს SpaceX-ის აქციებს ჰპირდება
Anthropic ახალ საზოგადოებრივი სარგებლის ფონდს თავისი აქციების 5%-ს გადასცემს, თუ აქციონერები გეგმას დაამტკიცებენ. საპასუხოდ ილონ მასკი აშშ-ში თითოეულ ბავშვს SpaceX-ის ერთ აქციას დაჰპირდა — მიმდინარე ფასით, ეს დაახლოებით 10.5 მილიარდი დოლარის დაპირებაა.
Claude-ის შემქმნელმა Anthropic-მა კვირას განაცხადა, რომ ახალ საზოგადოებრივი სარგებლის ფონდს კომპანიის აქციების 5%-ს გამოუყოფს. ინიციატივას აქციონერთა თანხმობა სჭირდება, თუმცა მისი გამოცხადება უკვე იქცა ტექნოლოგიური კომპანიების სიმდიდრის განაწილებაზე დისკუსიის მიზეზად. Decrypt-ის 2026 წლის 19 ოქტომბრის სტატიის მიხედვით, განცხადებიდან ერთ დღეზე ნაკლებ დროში ილონ მასკმა საკუთარი დაპირება გაავრცელა: მომდევნო წელს ამერიკაში ყველა ბავშვი მის კუთვნილ SpaceX-ის თითო აქციას მიიღებს. ამგვარად, საუბარი საზოგადოებისთვის დახმარების ორ განსხვავებულ მიდგომას შეეხო — ფონდის მეშვეობით დაფინანსებასა და აქციების პირდაპირ გადაცემას.
Anthropic-ის განმარტებით, Public Benefit Fund კომპანიას საშუალებას მისცემს, საზოგადოებრივი მისია უფრო ფართო მასშტაბით და მოქნილად განახორციელოს. განხილულ ვარიანტებს შორისაა ტრადიციული არაკომერციული ორგანიზაციებისთვის მსხვილი შემოწირულობები და კონკრეტული ჯგუფებისთვის დახმარების პირდაპირ განაწილება. ამ შესაძლებლობების შესასწავლად კომპანიას უკვე 200 მილიონი დოლარი აქვს გამოყოფილი. ინიციატივის მასშტაბს მისი შესაძლო საბირჟო დებიუტიც ზრდის: გავრცელებული ინფორმაციით, Anthropic აქციების პირველად საჯარო შეთავაზებას, ანუ IPO-ს, შესაძლოა უკვე ნოემბერში გეგმავდეს, დაახლოებით 2 ტრილიონი დოლარის შეფასებით. ასეთ შემთხვევაში 5%-იანი წილი ქაღალდზე დაახლოებით 100 მილიარდი დოლარი ეღირება — ეს აქციების ღირებულებაა და არა ფონდში არსებული ნაღდი ფული.
ფონდი არაკომერციულ ორგანიზაციად არ ყალიბდება: ის Anthropic-ის სრულ საკუთრებაში არსებული შეზღუდული პასუხისმგებლობის კომპანია იქნება. Anthropic-ის თქმით, ეს სტრუქტურა დახმარების სხვადასხვა ფორმას შორის არჩევანის თავისუფლებას იძლევა. საბჭოს შეეძლება ფონდს დამატებით 2%-იანი წილი გამოუყოს ყოველ ჯერზე, როდესაც კომპანიის ღირებულება დაუზუსტებელ საბაზისო მაჩვენებელს 50%-ით გადააჭარბებს. ამასთან, ფონდის კაპიტალის გამოყენება ლობირებისა და პოლიტიკური შემოწირულობებისთვის აკრძალული იქნება. კომპანიას ჯერ არ განუმარტავს, როგორ დაიბეგრება ფონდი ან რა ინფორმაციის საჯაროდ გამოქვეყნება დაევალება.
Anthropic-ის თანადამფუძნებლებს საკუთარი აქციების 80%-ის შეწირვის დაპირებაც აქვთ გაცემული. ამ ვალდებულებისა და თანამშრომელთა შემოწირულობების თანადაფინანსების პროგრამის გათვალისწინებით, კომპანიის განცხადებით, საზოგადოებრივ მიზნებს საბოლოოდ მისი აქციების დაახლოებით 20% მოხმარდება. მიუხედავად ამისა, ფონდის ანგარიშგების წესები ჯერ უცნობია: ტექსტში არ არის დაზუსტებული, ექნება თუ არა მას გამჭვირვალობის ისეთივე მოთხოვნები, როგორიც ტრადიციულ საქველმოქმედო ორგანიზაციებს აქვთ.
მასკმა Anthropic-ის განცხადებას თავდაპირველად კვირა საღამოს უპასუხა და კომპანიას ურჩია, აქციები ფონდის ნაცვლად პირდაპირ საზოგადოებისთვის გადაეცა. ორშაბათს დილით მან X-ზე დაწერა, რომ მომდევნო წელს ამერიკაში თითოეულ ბავშვს თავის ერთ SpaceX-ის აქციას აჩუქებს და ეს „მრავალთაგან პირველი“ ნაბიჯი იქნება. ამ კონტექსტში მან მხარი დაუჭირა „საყოველთაო მაღალ შემოსავალს“ — ცნებას, რომელსაც „საყოველთაო საბაზისო შემოსავლისგან“ განასხვავებს.
აშშ-ში დაახლოებით 72 მილიონი ბავშვია. SpaceX-ის თითო აქციის დაახლოებით 147-დოლარიანი ფასით, დაპირების საერთო ღირებულება დაახლოებით 10.5 მილიარდ დოლარს შეადგენს. SEC-ში წარდგენილი დოკუმენტის მიხედვით, 30 ივნისის მდგომარეობით მასკს 6.42 მილიარდი აქცია ეკუთვნოდა; შესაბამისად, ბავშვებისთვის დაპირებული რაოდენობა ამ პაკეტის 1%-ზე ოდნავ მეტია. მსგავსი წილია ეს მის ქონებასთან მიმართებითაც, რომელსაც სტატია 908.5 მილიარდ დოლარად აფასებს.
ეს ინიციატივები ხელოვნური ინტელექტის სწრაფი განვითარების მიმართ მზარდი შეშფოთების ფონზე გამოჩნდა. სექტემბრის ბოლოს ჩატარებული AP-NORC-ის გამოკითხვით, ამერიკელი ზრდასრულების 64% მიიჩნევს, რომ ტექნოლოგია ზედმეტად სწრაფად ვითარდება, ხოლო მხოლოდ 8% — ზედმეტად ნელა. ფონდის გამოცხადებამდე რამდენიმე დღით ადრე Anthropic-მა კანონმდებლებს AI-ის უსაფრთხოების კანონპროექტის მონახაზიც შესთავაზა. ის მთავრობას მისცემდა შესაძლებლობას, დაბლოკოს მოდელები, რომლებიც 50-ზე მეტი ადამიანის დაღუპვის ან დაშავების, ან 1 მილიარდ დოლარზე მეტი ზარალის რისკს ქმნის.